خلاصه وضعیت اپیدمیولوژی جهانی طی سه ماه گذشته، آزمایشگاه مرجع جهانی تب برفکی (WRLFMD) نتایج آزمایش نمونه‌های ویروس تب برفکی دریافتی از کشورهای الجزایر، بنگلادش، بوتان، اندونزی، اسرائیل، مغولستان، آفریقای جنوبی و ترکیه را منتشر کرده است. هم‌زمان، توالی‌های ژنتیکی جدیدی مربوط به کانون‌های تب برفکی در بوتسوانا، قبرس، اسواتینی، لسوتو، سوریه، زامبیا و زیمبابوه جهت تحلیل ثبت شده است.
توزیع و الگوی انتشار توپوتیپ SAT1/III
رخدادهای اخیر همچنان تحت سیطره توپوتیپ SAT1/III قرار دارد که نخستین بار در پاییز سال ۲۰۲۵ در ایران و ترکیه شناسایی شد. این ویروس شباهت ژنتیکی نزدیکی با سویه واکسن (BOT/1/77) داشته و از توپوتیپ SAT1/I (با منشأ شرق آفریقا که در سال ۲۰۲۵ باعث بروز مواردی در خاورمیانه شد) کاملاً متمایز است. با این حال، منشأ دقیق و سازوکاری که چگونه یک سویه واکسن به ایجاد شیوع‌های میدانی منجر شده است، همچنان ناشناخته باقی مانده است.
کانون‌های حاصل از این توپوتیپ در سراسر خاورمیانه شناسایی شده و منجر به دو مرحله ورود مجزا به اروپا (قبرس و جزیره لسبوس در یونان) شده است که در آن بیش از ۲۰۰ مورد شیوع به ثبت رسیده است . علاوه بر این، توپوتیپ SAT1/III از طریق مسیرهای ناشناخته به مناطقی فراتر از خاورمیانه سرایت کرده و باعث شیوع بیماری در چین (استان گانسو و منطقه خودمختار اویغور سین‌کیانگ) و غرب مغولستان شده است.
طیف میزبانان، بیماری‌زایی و ریسک‌های بالینی
شواهد حاصل از کانون‌های میدانی نشان می‌دهد که این لاینژ توانایی آلوده‌سازی طیف وسیعی از گونه‌های حساس را دارد؛ به طوری که علائم بالینی در گاو، نشخوارکنندگان کوچک (گوسفند و بز)، خوک و یاک گزارش شده است. همچنین داده‌های مؤسسه تحقیقات دامپزشکی لانتژو (LVRI) در چین، بیماری‌زایی (پاتوژنیسیته) بالای این سویه را در گاو، گوسفند و خوک و نیز احتمال انتقال خوک‌به‌خوک و خوک‌به‌گاو به اثبات رسانده است.
این رخدادهای بی‌سابقه، نگرانی‌ها را درباره احتمال گسترش بیماری به جنوب و جنوب شرقی آسیا — جایی که ایمنی گله‌ای وجود ندارد و کارایی واکسن‌های موجود بسیار محدود است — به شدت افزایش داده است.
وضعیت شیوع در قاره آفریقا
در جنوب آفریقا، افزایش چشمگیر شیوع ناشی از توپوتیپ SAT1/III (که نوع وحشی ویروس است و نه مشتق از واکسن) در استان‌های مختلف آفریقای جنوبی ثبت شده که به نظر می‌دسد ارتباط نزدیکی با کانون‌های موجود در کشورهای همسایه (بوتسوانا، لسوتو و اسواتینی) دارد. همچنین مواردی از سروتیپ SAT 2 در سراسر جنوب آفریقا به ثبت رسیده است.
اخبار فوری و آخرین یافته‌های مولکولی
در خارج از آسیا و اروپا، شیوع سویه SAT1 طی ماه ژوئیه در لیبی نیز گزارش شده است؛ اگرچه داده‌های تعیین تیپ ژنتیکی هنوز آماده نیست تا مشخص کند آیا این موارد ناشی از گسترش بیشتر SAT1/III است یا به توپوتیپ SAT1/I (عامل شیوع‌های ۲۰۲۵ در مصر) مرتبط است. علاوه بر SAT1، توالی‌های ارائه‌شده از سوی موسسه IZSLER ایتالیا، نخستین شواهد از حضور لاینژ O/ME-SA/SA-2018 را در لیبی شناسایی کرده‌اند که همراه با توالی‌های اخیر اسرائیل و ترکیه، بر غلیان و سیطره روزافزون این لاینژ از سروتیپ O در پول ۳ (Pool 3) تأکید دارد.
پایش علمی و ارزیابی واکسن
این رخدادهای غیرمنتظره، اهمیت حیاتی فعالیت‌های شبکه آزمایشگاه‌های مرجع تب برفکی WOAH/FAO را در پایش مخاطرات این بیماری به اثبات می‌رساند. متخصصان دامپزشکی و محققان حوزه‌ی واکسن می‌توانند جهت ارزیابی آنتی‌ژنیک و انتخاب سویه‌های واکسن (با استفاده از ابزار PRAGMATIST)، داده‌های بروزرسانی‌شده را از سامانه‌ها و داشبوردهای تخصصی (WRLFMD و OpenFMD) پیگیری نمایند
ترجمه و گردآوری توسط واحد دامپزشکی شرکت دانش بنیان پسوک
نظرات
افزودن نظر